Ondergrondse opslagtanks verwijderen bij herontwikkeling doe je door de tank eerst te reinigen en te ontgassen, vervolgens de omliggende grond te onderzoeken op verontreiniging, en daarna de tank te ontgraven en af te voeren naar een erkende verwerker. Dit proces vereist een combinatie van bodemonderzoek, de juiste vergunningen en gecertificeerde uitvoering. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over tanksanering bij herontwikkeling.
Welke risico’s brengen ondergrondse opslagtanks met zich mee bij herontwikkeling?
Ondergrondse opslagtanks brengen bij herontwikkeling drie grote risico’s met zich mee: bodemverontreiniging door lekkage, explosiegevaar door resterende dampen en juridische aansprakelijkheid voor de grondeigenaar. Vooral verouderde stalen tanks zonder coating zijn gevoelig voor corrosie en kunnen jarenlang onopgemerkt kleine hoeveelheden brandstof of chemicaliën in de bodem lekken.
Voor industriële terreinen is dit risico extra relevant. Tanks die ooit zijn gebruikt voor de opslag van olie, diesel, solventen of chemische producten bevatten na buitengebruikstelling nog altijd gevaarlijke reststoffen. Zelfs een ogenschijnlijk lege tank kan explosieve dampen bevatten die bij graafwerkzaamheden een directe veiligheidsbedreiging vormen voor medewerkers en omgeving.
Bodemverontreiniging rondom een opslagtank kan bovendien de waarde van het perceel sterk verlagen en de herontwikkeling vertragen of zelfs blokkeren. Gemeenten en provincies hanteren steeds strengere normen voor het bouwen op verontreinigde grond. Wie bij herontwikkeling een ondergrondse tank aantreft zonder dit te melden en aan te pakken, loopt het risico op hoge saneringskosten achteraf en mogelijke bestuursrechtelijke sancties.
Welk onderzoek is verplicht vóór het verwijderen van een ondergrondse tank?
Vóór het verwijderen van een ondergrondse opslagtank is een verkennend bodemonderzoek verplicht conform de NEN 5740-norm. Dit onderzoek brengt in kaart of er sprake is van bodemverontreiniging rondom de tank. Afhankelijk van de uitkomsten kan een nader bodemonderzoek (NEN 5725) nodig zijn om de omvang van eventuele verontreiniging te bepalen.
Het verkennend bodemonderzoek omvat doorgaans de volgende stappen:
- Historisch vooronderzoek naar het gebruik van de locatie en de tank
- Monsterneming van grond en grondwater rondom de tank
- Laboratoriumanalyse op relevante stoffen zoals minerale olie, BTEX en vluchtige organische verbindingen
- Een rapportage met conclusies en eventuele aanbevelingen voor sanering
Naast het bodemonderzoek is het bij tanks die ooit aardolieproducten hebben bevat verplicht om een tankinspectie uit te laten voeren door een erkend inspectiebureau. Dit geldt zeker voor tanks die vallen onder de BOOT-regeling (Besluit opslaan in ondergrondse tanks). De inspectie bepaalt de staat van de tank en of er sprake is geweest van lekkage.
Hoe verloopt het proces van het ontgraven en verwijderen van een ondergrondse tank?
Het ontgraven en verwijderen van een ondergrondse tank verloopt in een vaste volgorde: eerst reinigen en ontgassen, dan ontgraven, vervolgens de tank inspecteren op lekkage en tot slot afvoeren naar een erkende verwerker. Elke stap vereist specifieke veiligheidsmaatregelen en gecertificeerd personeel.
De uitvoering ziet er in de praktijk als volgt uit:
- Reinigen en ontgassen: De tank wordt leeggemaakt en intern gereinigd om gevaarlijke dampen te verwijderen. Dit is een vereiste voordat graafwerkzaamheden mogen starten.
- Vrijgraven: Met behulp van graafmachines wordt de tank blootgelegd. Hierbij wordt de omliggende grond direct visueel beoordeeld op tekenen van verontreiniging.
- Inspectie in situ: De wand van de tank wordt gecontroleerd op corrosie, scheuren of andere beschadigingen die op lekkage kunnen wijzen.
- Verwijdering en transport: De tank wordt uit de grond getild en afgevoerd naar een erkende verwerker of slooplocatie.
- Grondmonstername: Direct na verwijdering worden grondmonsters genomen uit de tankput om de mate van verontreiniging vast te stellen.
Bij industriële ontmanteling zijn tanks vaak onderdeel van een groter complex met leidingwerk, pompen en secundaire opvangvoorzieningen. In dat geval wordt de tankverwijdering geïntegreerd in het bredere ontmantelingsplan, zodat werkzaamheden veilig en efficiënt verlopen zonder het omliggende productieproces te verstoren.
Wat gebeurt er met verontreinigde grond rondom een verwijderde opslagtank?
Verontreinigde grond rondom een verwijderde opslagtank wordt afgevoerd naar een erkende grondverwerker of gereinigd via bodemsanering op locatie. Welke aanpak van toepassing is, hangt af van de aard en omvang van de verontreiniging en de toekomstige bestemming van het terrein.
Bij lichte verontreiniging volstaat het afgraven en afvoeren van de aangetaste grond. Bij ernstige of dieper doorgedrongen verontreiniging, bijvoorbeeld door langdurige lekkage van minerale olie of vluchtige stoffen, is een uitgebreidere bodemsanering nodig. Dit kan bestaan uit:
- Ontgraving en afvoer van verontreinigde grond naar een gecertificeerde grondreinigingsinstallatie
- In-situ bodemsanering waarbij de grond op locatie wordt behandeld via biologische of chemische technieken
- Grondwaterbeheer bij verontreiniging die het grondwater heeft bereikt
Alle afgevoerde grond valt onder de Wet bodembescherming en moet worden begeleid door een erkend bodemintermediair. De verwerking wordt gedocumenteerd in een partijkeuring en transportdocumenten, zodat de gehele keten aantoonbaar en traceerbaar is.
Welke vergunningen zijn nodig voor het verwijderen van een ondergrondse opslagtank?
Voor het verwijderen van een ondergrondse opslagtank heb je doorgaans een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk nodig, een melding bij het bevoegd gezag op basis van de Wet bodembescherming en in sommige gevallen een sloopmelding. De exacte vereisten hangen af van de locatie, de inhoud van de tank en de mate van verontreiniging.
De meest voorkomende vergunningen en meldingen bij tankexcavatie zijn:
- Melding Wet bodembescherming: Verplicht bij (vermoedelijke) bodemverontreiniging. Je meldt dit bij de gemeente of provincie als bevoegd gezag.
- Omgevingsvergunning activiteit milieu: Vereist als de tank valt onder een milieuvergunningplichtige inrichting.
- Sloopmelding: Afhankelijk van de omvang van de werkzaamheden en de aanwezigheid van asbest of andere gevaarlijke stoffen.
- Transportvergunning gevaarlijke stoffen: Nodig als de tank of de afgegraven grond als gevaarlijke stof wordt getransporteerd.
Het is verstandig om vergunningsaanvragen vroeg in het herontwikkelingsproces op te starten. Doorlooptijden bij gemeenten en omgevingsdiensten kunnen oplopen, wat de planning van het project beïnvloedt.
Wanneer is het beter om een ondergrondse tank te vullen dan te verwijderen?
Het vullen van een ondergrondse tank is een betere keuze dan verwijderen wanneer de tank zich op een locatie bevindt waar ontgraving te veel risico of schade oplevert, zoals direct naast funderingen, kabels en leidingen of onder een rijweg. In dat geval wordt de tank gereinigd, ontgast en gevuld met inert materiaal zoals zand of schuimbeton.
Toch is vullen niet altijd een volwaardige oplossing. Gemeenten en bevoegde gezagen accepteren het vullen van tanks steeds minder als definitieve maatregel bij herontwikkeling, omdat een gevulde tank in de grond blijft zitten en mogelijk toekomstige bouwwerkzaamheden bemoeilijkt. Bovendien lost het vullen van de tank het probleem van eventuele bodemverontreiniging niet op.
Vullen is wel een aanvaardbare tijdelijke maatregel wanneer:
- Verwijdering technisch niet haalbaar is zonder onevenredige schade aan de omgeving
- De tank aantoonbaar vrij is van lekkage en de bodem niet verontreinigd is
- Het bevoegd gezag expliciet toestemming verleent voor deze aanpak
Bij twijfel over de beste aanpak is het verstandig om een gecertificeerde specialist te raadplegen die de situatie ter plaatse beoordeelt en een onderbouwd advies geeft.
Hoe wij helpen bij het verwijderen van ondergrondse opslagtanks
Wij begeleiden industriële opdrachtgevers bij het volledige traject van ondergrondse tankverwijdering, van het eerste bodemonderzoek tot de gedocumenteerde oplevering van het terrein. Of het nu gaat om een enkele opslagtank of een complex van meerdere tanks als onderdeel van een grotere ontmanteling, wij verzorgen het turn-key.
Wat wij voor je regelen:
- Advies over de meest veilige en efficiënte aanpak voor jouw specifieke situatie
- Begeleiding bij vergunningsaanvragen en meldingen bij het bevoegd gezag
- Reinigen, ontgassen en ontgraven van de tank met gecertificeerd personeel
- Coördinatie van bodemonderzoek en eventuele bodemsanering
- Gedocumenteerde afvoer van tank en verontreinigde grond naar erkende verwerkers
- Oplevering van het terrein in bouwrijpe staat en conform alle wettelijke eisen
Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we bespreken de mogelijkheden.