De hercertificering van hergebruikte productiemachines verloopt via een technische herbeoordeling waarbij wordt vastgesteld of een machine nog voldoet aan de geldende veiligheids- en conformiteitseisen. Dit proces omvat documentatiecontrole, visuele en functionele inspectie, en in veel gevallen een nieuwe CE-conformiteitsbeoordeling. Welke stappen precies nodig zijn, hangt af van de leeftijd van de machine, de wijzigingen die zijn doorgevoerd en de sector waarin de machine wordt ingezet. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hercertificering van industriële apparatuur.
Welke certificeringen zijn vereist voor hergebruikte productiemachines?
Voor hergebruikte productiemachines die binnen de EU worden ingezet, is een geldige CE-markering verplicht. Dit betekent dat de machine aantoonbaar voldoet aan de Machinerichtlijn (2006/42/EG) of, voor nieuwe machines vanaf 2027, de opvolgende Machineverordening. Tweedehands machines die al een CE-markering hadden en ongewijzigd blijven, kunnen die markering in principe behouden, mits de technische documentatie beschikbaar is.
Naast de CE-markering kunnen aanvullende certificeringen vereist zijn, afhankelijk van het machinetype en de toepassing:
- ATEX-certificering voor machines die in explosiegevaarlijke omgevingen worden gebruikt
- PED-certificering (Pressure Equipment Directive) voor machines met drukapparatuur
- NEN-normen die specifiek van toepassing zijn op de betreffende sector, zoals de voedingsindustrie of farmacie
- Interne bedrijfsnormen van de opdrachtgever, die vaak strenger zijn dan de wettelijke minimumvereisten
Bij twijfel over welke certificeringen van toepassing zijn, is het verstandig om een gecertificeerde keuringsinstantie te raadplegen voordat je een tweedehands machine in gebruik neemt.
Wat bepaalt of een machine opnieuw gekeurd moet worden?
Een hergebruikte productiemachine moet opnieuw gekeurd worden als er substantiële wijzigingen zijn aangebracht, als de technische documentatie ontbreekt, of als de machine als “nieuw” op de markt wordt gebracht. Ook een langdurige stilstand, een verhuizing naar een andere locatie of een gewijzigde toepassing kunnen aanleiding zijn voor een nieuwe keuring.
Concreet zijn dit de situaties waarbij hercertificering van industriële apparatuur aan de orde is:
- De machine is ingrijpend verbouwd of de besturing is vervangen
- De originele technische documentatie, risicoanalyse of conformiteitsverklaring is niet meer beschikbaar
- De machine wordt voor een andere toepassing ingezet dan waarvoor hij oorspronkelijk was gecertificeerd
- Er zijn meer dan tien jaar verstreken en de veiligheidsstandaarden zijn in die periode wezenlijk gewijzigd
- Een inspecteur of verzekeraar stelt bij een audit vast dat de bestaande documentatie niet meer actueel is
Als de machine ongewijzigd is en de volledige documentatie beschikbaar blijft, hoeft er in veel gevallen geen volledige hercertificering plaats te vinden. Een periodieke veiligheidsinspectie is dan vaak voldoende.
Hoe verloopt het technische keuringsproces stap voor stap?
Het technische keuringsproces voor hergebruikte machines bestaat uit een gestructureerde reeks stappen die samen bepalen of de machine veilig en conform de geldende eisen in gebruik kan worden genomen. De doorlooptijd varieert van enkele dagen tot meerdere weken, afhankelijk van de complexiteit van de machine en de volledigheid van de beschikbare documentatie.
- Documentatiecontrole: De keuringsinstantie beoordeelt de technische documentatie, de bestaande conformiteitsverklaring en de risicoanalyse op volledigheid en actualiteit.
- Visuele inspectie: De machine wordt fysiek geïnspecteerd op slijtage, corrosie, beschadigingen en de staat van veiligheidsvoorzieningen zoals noodstopfuncties en afschermingen.
- Functionele test: De machine wordt onder gecontroleerde omstandigheden in werking gesteld om te verifiëren of alle functies correct en veilig werken.
- Risicoanalyse: Op basis van de bevindingen wordt een actuele risicoanalyse opgesteld of de bestaande analyse geactualiseerd.
- Herstelwerkzaamheden: Geconstateerde tekortkomingen worden verholpen voordat de keuring wordt afgerond.
- Afgifte van documentatie: Bij een positieve uitkomst ontvang je een keuringsrapport, een bijgewerkte conformiteitsverklaring en, indien van toepassing, een nieuwe CE-markering.
Het is belangrijk dat je alle originele documentatie van de machine bewaart en overdraagt bij verkoop of verplaatsing. Ontbrekende papieren zijn de meest voorkomende oorzaak van vertraging in het keuringsproces.
Wie is verantwoordelijk voor de hercertificering bij aankoop van tweedehands machines?
Bij de aankoop van tweedehands productiemachines ligt de verantwoordelijkheid voor een geldige certificering bij de partij die de machine op de markt brengt of in gebruik neemt. Als een handelaar of sloopbedrijf een machine verkoopt als gebruiksklaar product, is die partij verantwoordelijk voor een geldige CE-markering. Als jij als koper de machine in eigen beheer aanpast of integreert in een productielijn, wordt jouw organisatie beschouwd als de fabrikant.
Dit onderscheid heeft praktische gevolgen:
- Koop je een machine “as is” zonder garantie op conformiteit, dan draag jij als koper de volledige verantwoordelijkheid voor de hercertificering van de industriële apparatuur.
- Koop je een machine van een professionele handelaar die de machine heeft gereviseerd en gecertificeerd, dan ligt de verantwoordelijkheid bij die handelaar.
- Integreer je de machine in een nieuwe productielijn of pas je de besturing aan, dan geldt jouw organisatie als fabrikant van de samengestelde installatie en ben je verantwoordelijk voor de gehele conformiteitsbeoordeling.
Leg afspraken over certificeringsverantwoordelijkheid altijd contractueel vast voordat je een tweedehands machine aankoopt.
Wat zijn de risico’s van machines inzetten zonder geldige certificering?
Het inzetten van productiemachines zonder geldige certificering brengt aanzienlijke juridische, financiële en veiligheidsrisico’s met zich mee. Bij een arbeidsongeval waarbij een niet-gecertificeerde machine betrokken is, kan de werkgever persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Verzekeraars kunnen bovendien uitkering weigeren als blijkt dat de machine niet conform de geldende eisen was gecertificeerd.
De concrete risico’s op een rij:
- Aansprakelijkheid bij incidenten: Zonder geldige CE-markering of certificering van hergebruikte machines ben je als werkgever direct aansprakelijk bij letsel of schade.
- Boetes van de inspectie: De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een controle een stilleggingsbevel opleggen en boetes uitdelen.
- Verzekeringsrisico: Schade veroorzaakt door een niet-gecertificeerde machine valt vaak buiten de dekking van de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.
- Reputatieschade: Opdrachtgevers in de industrie stellen steeds vaker aantoonbare certificering als contractuele voorwaarde.
- Productiestilstand: Een gedwongen stillegging door de inspectie kost meer tijd en geld dan een preventieve hercertificering.
Preventieve hercertificering is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een zakelijk verstandige investering die je beschermt tegen onvoorziene kosten.
Hoe draagt circulair slopen bij aan hercertificeerbare machineonderdelen?
Circulair slopen levert machineonderdelen op die in aanmerking komen voor hercertificering, omdat bij deze sloopmethode onderdelen zorgvuldig worden gedemonteerd in plaats van gesloopt. Door een gestructureerde industriële ontmanteling blijven componenten zoals motoren, pompen, aandrijvingen en besturingseenheden intact en zijn ze traceerbaar, wat een voorwaarde is voor een succesvolle hercertificering.
Bij conventioneel slopen worden machines doorgaans als geheel vernietigd, waardoor hergebruik van onderdelen niet mogelijk is. Bij circulair amoveren wordt de machine systematisch uiteen gehaald, waarbij elk onderdeel wordt geregistreerd, gereinigd en beoordeeld op herbruikbaarheid. Dit levert een aantal voordelen op voor de hercertificering van industriële apparatuur:
- Onderdelen worden voorzien van traceerbare documentatie over herkomst, leeftijd en staat
- Functionele componenten kunnen worden gereviseerd en opnieuw gecertificeerd als losse machineonderdelen of als onderdeel van een nieuwe installatie
- Het hergebruikspercentage stijgt significant, wat bijdraagt aan duurzamere productieketens
- Opdrachtgevers besparen op aanschafkosten van nieuwe componenten doordat gecertificeerde tweedehands onderdelen beschikbaar komen
Circulair slopen sluit daarmee direct aan op de groeiende behoefte aan hergebruikte machines met certificering binnen de industrie, waarbij duurzaamheid en kostenefficiëntie hand in hand gaan.
Hoe wij je helpen bij hercertificering van productiemachines
Wij begeleiden industriële opdrachtgevers bij het gehele traject van ontmanteling tot hergebruik, waarbij de hercertificeerbaarheid van machineonderdelen vanaf het begin een uitgangspunt is. Wat wij voor je kunnen betekenen:
- Zorgvuldige demontage van productielijnen en installaties, waarbij onderdelen intact en traceerbaar blijven
- Volledige documentatie van gedemonteerde componenten, inclusief herkomst en technische staat
- Turn-key ontmantelingsprojecten waarbij hergebruik van materieel verschroting voorkomt
- Werkzaamheden uitvoeren bij in productie zijnde installaties, zonder verstoring van je bedrijfsproces
- Brede certificering waaronder ISO 14001, NEN-EN-ISO 9001 en SC 530, als garantie voor kwaliteit en veiligheid
Wil je weten hoe wij jouw ontmantelingsproject kunnen aanpakken op een manier die hergebruik en hercertificering van machineonderdelen maximaal ondersteunt? Neem contact met ons op en we bespreken de mogelijkheden voor jouw specifieke situatie.